-         zdeterminowane są tylko procesy psychiczne, to że ktoś wie jaki ma motyw oznacza, że wie co robi. Nie jesteśmy zdeterminowani

a)     człowiek i wartość:

-         sam wybiera sobie wartości i ustala ich hierarchię

-         mogą być realizowane przez działanie, przeżywanie danej wartości, cierpienie

-         postawa wobec wartości stoi wyżej niż działanie

-         absolut: jedyny posiada prawdziwą wartość i jedyny ogarniający nadsens

-         nadsens: człowiek nadając sens temu co go otacza, nie potrafi nadać go rzeczy przypadkowych, nie potrafi dostrzec nadsensu- sensu życia i świata w całości

-         cierpienie: chcąc nadawać życiu sens i służyć swym wartościom skazujemy się na cierpienie. Nie należy z nim walczyć należy nadać mu sens. Jeżeli nie potrafimy tego zrobić, trzeba go poświęcić komuś lub czemuś, albo potraktować jak wyzwanie, aby je usensowić

b)     patologia woli sensu:

-         abstrakcyjność treści: jakaś wartość podrzędna jest absolutyzowana i człowiek nadaje jej rangę Boga, łatwo jest zatracić taką wartość, wszelki jej sens

-         przeżycie pustki pojawia się u ludzi, którzy nie potrafią odczytać swoich wartości, funkcjonują na niższych poziomach motywacji

-         patologia ducha czasu:

·         postawa prowizoryczna – poczucie zagrożenia, życie chwilą, brak odpowiedzialności

·         postawa fatalistyczna – bezradność

·         postawa kolektywistyczna – rezygnacja z indywidualnych wyborów moralnych, przyjmujący wartości grupy 

·         postawa fanatyczna – wartości grupy są niezaprzeczalnymi i niepodważalnymi prawami

 

30. Koncepcja dysonansu poznawczego.

 

a)     dysonans – dwa elementy poznawcze pozostające ze sobą w sprzeczności

konsonans – z jednego elementu poznawczego wynika drugi

b)     założenie – ludzie dążą do sytuacji, kiedy osiągną konsonans, a unikają sytuacji dysonansowych. Dysonans motywuje do unikania sytuacji, które mogą go pogłębić. Oraz do zmiany zaistniałej sytuacji w konsonans:

-         zmiana jednego z sądów

-         dodanie kilku następnych sądów, które mogłyby połączyć te dwa sprzeczne sądy (racjonalizacja)

-         zbagatelizowanie jednego z tych sądów

c)     wg Festingera dysonans pojawia się zawsze kiedy dokonujemy wyboru, a im bardziej atrakcyjny jest wybór alternatywny, tym dysonans jest większy. Kiedy podejmujemy decyzję poprzedzają ją świadome, logiczne procesy przeddecyzyjne. Procesy podecyzyjne są  irracjonalne i służą do zredukowania dysonansu.

d)     Sytuacja dysonansowa – silny dysonans powstaje w chwili, gdy ktoś zmusza nas do zachowania się wbrew swoim przekonaniom (pod groźbą kary, lub w nagrodę). Silny jest dysonans kiedy kara nie jest duża, co prowadzić może do zmiany postawy, opinii.

 

 

 

 

31. Pojęcie wartości i rola wartości w działaniu człowieka.